LITERATUR ZUM THEMA JAKOBSWEGE- UND PILGER

Hier finden Sie unsere umfangreiche Literaturliste thematisch (so gut es ging) sortiert. Klicken Sie auf die Überschriften um die Listen einzusehen.

Allgemeines und Belletristik
  • BENESCH, K.: Santiago de Compostela. Die vier Jakobswege, Frankfurt am Main 1998.
  • CAPEK, J./FÄHRMANN, W.: Der Hahn im Korb. Bilderbuch zur Legende vom Galgenwunder. Ravensburger 1989.
  • CHARPENTIER, L.: Spanien. Das Geheimnis der Pilgerstrassen, Olten 1979.
  • Drouve, Andreas: Geheimnis und Mythos Jakobsweg: Historische Personen, wundersame Legenden und mysterische Geschichten, Innsbruck 2008. (Tyrolia Verlag)
  • Drouve, Andreas: Geheimnisse am Jakobsweg. Wundersame Legenden und mysteriöse Geschichten, Innsbruck 2007. (Tyrolia Verlag)
  • GEIRINGER, K.: Instrumente in der Musik des Abendlandes. München 1982.
  • Häußling, Josef M. (Hrsg.): Auf dem Weg nach Santiago de Compostela. Der Jakobsweg – Kulturstraße Europas, Wissenspilger Europas, Bd. 1, Münster 2005.
  • Herbers, Klaus (Hrsg.): Stadt und Pilger. Soziale Gemeinschaften und Heiligenkult, Jakobus-Studien, Bd. 10, Tübingen 1999. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Kanz, Heinrich: Die Jakobswege als Erste Europäische Kulturstraße. Wanderpädagogische Reflexionen, Frankfurt/Main 1995.
  • Kriss-Rettenbeck, Lenz: Wallfahrt kennt keine Grenzen: Themen zu e. Ausstellung d. Bayer. Nationalmuseums u. d. Adalbert-Stifter-Vereins, München/Zürich 1984.
  • KRISS-RETTENBECK, Lenz: Wallfahrt kennt keine Grenzen. Ausstellungskatalog. München 1984 Vad: P 4926.
  • Kühn, Christoph: Pilgern und Tourismus, Internetpublikation (Vortrag), URL:  http://www.oekumenischerpilgerweg.de/aktuelles/publikationen.Pilgern_und_Tourismus.pdf
  • Lorentz, Iny: Die Pilgerin, München 2008. (Droemer/Knaur Verlag)
  • Multhaupt, Hermann: Das Geheimnis der Muschelbrüder, Leipzig 2003. (St. Benno Verlag)
  • MUNROW, D.: Musikinstrumente des Mittelalters und der Renaissance. Celle 1980.
  • NIGG, W.: Des Pilgers Wiederkehr. Thema der zeitlosen Wanderschaft anhand dreier Pilgerleben. Zürich 1992.
  • OHLER, N.: Reisen im Mittelalter. München, Zürich 1993.
  • Riebe, Brigitte: Straße der Sterne, München 2006. (Diana Taschenbuch Verlag)
  • Thull, Martin/Köder, Sieger: Kleines Pilger ABC, Volkach 2003 (Zentgraf Verlag)
  • VINCENOT, H.: Die Sterne von Compostela. Freiburg 2000.
  • WILCKENS, L.: Die Kleidung der Pilger. Wallfahrt kennt keine Grenzen, S. 174-180, München/Zürich 1984.
  • Windisch, Patrick: Jakobsweg Lesebuch. Geschichten, Legenden, Sitten und Gebräuche des spanischen Jakobswegs, Reihe „FernwehSchmöcker“, Bd. 153, Welver 2005. (Konrad Stein Verlag)
  • Zentgraf, Manfred: Auf dem Jakobsweg: Pilgerbüchlein, Oberpframmern 2008.
Geschichte
  • BENNINGHOVEN, F.: Der Orden der Schwertbrüder. Darstellung des Ordens und Zusammenhänge mit vorhergehenden Orden. Böhlau Verlag Köln Graz 1965.
  • BENZ, R. (Übers.): Die Legenda aurea des Jakobus de Voragine. Mittelalterliche Legendensammlung zu den Heiligen - auch zu Jakobus. Heidelberg 1984.
  • BOEHM, L.: Geschichte Burgunds. Stuttgart 1979.
  • Bottineau, Yves: Der Weg der Jakobspilger, Bergisch Gladbach 1993 (Lübbe Verlagsgruppe)
  • BROWN, P.: The Cult of Saints. Its Rise and Function in Latin Christianity, Chicago 1980.
  • Caucci von Saucken, Paolo: Pilgerziele der Christenheit. Jerusalem, Rom, Santiago de Compostela, Stuttgart 1999. (Belser Verlag)
  • DEMURGER, A.: Die Templer. Aufstieg und Untergang 1118 - 1314. Ausführliche Darstellung. München 1991.
  • DINZELBACHER, P.: Die Realpräsenz der Heiligen in ihren Reliquien und Gräbern nach mittelalterlichen Quellen. In: DINZELBACHER, P./Dieter R. Bauer (Hrsg.): Heiligenverehrung in Geschichte und Gegenwart, S. 115-174, Ostfildern 1990.
  • ENGELS, O.: Die Anfänge des spanischen Jakobusgrabes in kirchenpolitischer Sicht. Römische Quartalschrift 75/1980, S. 146-170.
  • FLECKENSTEIN, J. (Hrsg.): Die geistlichen Ritterorden Europas. Aufsatzsammlung zu verschiedenen Orden und Themen. Sigmaringen 1980.
  • GODWIN, M.: Der Heilige Gral. Ursprung, Geheimnis und Deutung einer Legende. Augsburg 1996.
  • HASSAUER, F.: Santiago. Schrift, Körper. Raum, Reise. Eine medienhistorische Rekonstruktion. München 1993.
  • Hauf, Monika: Der Jakobsweg: Das Mysterium der 1000-jährigen Pilgerroute nach Santiago di Campostela, München 2004. (Verlag: Langen/Müller)
  • Herbers, Klaus (Hrsg.): Jakobus und Karl der Große, Jakobus-Studien, Bd. 14, Tübingen 2003. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Herbers, Klaus/Bauer, Dieter R. (Hrsg.): Der Jakobuskult in Ostmitteleuropa, Jakobus-Studien, Bd. 12, Tübingen 2003. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Herbers, Klaus/Rückert, Peter (Hrsg.): Augsburger Netzwerke zwischen Mittelalter und Neuzeit. Wirtschaft, Kultur und Pilgerfahrten, Jakobus-Studien, Bd. 18, Tübingen 2008.  (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HÜFFER, H.J.: Sant'Jago. Entwicklung und Bedeutung des Jacobuskultes in Spanien und dem Römisch-Deutschen Reich. München 1957.
  • Isenberg, Wolfgang (Hrsg.): Der Jakobsweg. Geist und Geschichte einer Pilgerstraße, Bensberger Protokolle 68, Bensberg 2000.
  • LAYTON, T. A.: The Way of Saint James, or the Pilgrims' Road to Santiago, London 1976.
  • Legler, Rolf: Sternenstraße und Pilgerwege – Der Jakobs-Kult von Santiago de Compostela. Wahrheit und Fälschung, Bergisch Gladbach 2000 (Lübbe Verlagsgruppe)
  • MORALEJO ALVARES, S.: Der heilige Jakobus und die Wege seiner Ikonographie. In: Caucci von Saucken, Paolo: Pilgerziele der Christenheit. Jerusalem, Rom, Santiago de Compostela, S. 75-90, Stuttgart 1999
  • MULLINS, E.: The Pilgrimage to Santiago. London 1974.
  • OHLER, N.: Pilgerleben im Mittelalter. Zwischen Andacht und Abenteuer. Freiburg 1994.
  • OHLER, N.: Unterwegs nach Santiago de Compostela. Journal für Geschichte 1983, Heft 6, S. 48-52.
  • PETERSOHN, J. (Hrsg.): Politik und Heiligenverehrung im Hochmittelalter. Sigmaringen 1994.
  • PLÖTZ, R. (Hrsg.): Europäische Wege der Santiago-Pilgerfahrt, Jakobus-Studien, Bd. 2 Tübingen 1993 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Röckelein, Hedwig (Hrsg.): Der Kult des Apostels Jakobus, Jakobus-Studien, Bd. 15, Tübingen 2003 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • SAUCKEN von P. Caucci (Hrsg.): Santiago de Compostela. Pilgerwege. Ursprünge, Geschichte, die Wege in verschiedenen Ländern. Augsburg 1996.
  • SCHIMMELPFENNIG, B.: Die Anfänge des Heiligen Jahres von Santiago de Compostela im Mittelalter. Journal of Medieval History 4/1978, S. 285-303
  • SCHREIBER, G. (Hrsg.): Wallfahrt und Volkstum in Geschichte und Leben. Düsseldorf 1934.
  • SCHREINER, K.: Märtyrer - Schlachtenhelfer – Friedensstifter. Krieg und Frieden im Spiegel mittelalterlicher und frühneuzeitlicher Heiligenverehrung. Opladen 2000.  (ac0047/BS 4460 S378)
  • SCHREINER, K.: Zum Wahrheitsverständnis im Heiligen- und Reliquienwesen des Mittelalters. Saeculum 17/1996. S. 131-169
  • SCHUBERT, E.: Fahrendes Volk im Mittelalter. Bielefeld 1995.
  • SCHWENK, B.: Calatrava. Entstehung und Frühgeschichte eines spanischen Ritterordens zisterziensischer Observanz im 12.Jhdt. Sehr detaillierte wissenschaftliche Darstellung der Anfänge des Calatravaordens. Aschendorff; Münster 1992.
  • SEGL, P.: Königtum und Klosterreform in Spanien. Untersuchungen über die Cluniazerklöster in Kastilien-Leon vom Beginn des 11. bis zur Mitte des 12. Jahrhunderts. Kallmünz 1974.
  • STIERLI, Josef: Ignatius von Loyola, Mainz 1990.
  • SUMPTION, J.: Pilgrimage. An Image of Medieal Reliogion, London 1975.
  • SWINARSKI, U.: Herrschen mit den Heiligen. Kirchenbesuche, Pilgerfahrten und Heiligenverehrung früh- und hochmittelalterlicher Herrscher (ca. 500-1200), Bern 1991.
Kunst und Kultur
  • BECKER, Thomas Igor C.: Eunate (Navarra). Zwischen Santiago und Jerusalem. Eine spätromanische Marienkirche am Jakobsweg, Jakobus-Studien, Bd. 6, Tübingen 1995 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Benesch, Kurt/Tießler, Rudolf: Santiago de Compostela. Als Pilger auf dem Jakobsweg, Freiburg 2004 (Herder Verlag)
  • BOTTINEAU, Y.: Der Weg der Jakobspilger. Geschichte, Kunst und Kultur der Wallfahrt nach Santiago de Compostela. Carlen 1987.
  • CHARPENTIER, L.: Die Geheimnisse der Kathedrale von Chartres. Im weiten Zusammenhang der Kathedralbauten entlang des Caminos. Esoterisch. Köln 1972.
  • Droste, Thorsten/Gaud, Henri: Der Jakobsweg in Frankreich. Romanische Kunst entlang der Pilgerrouten, München, 2008
  • Gitlitz, Davis M./Davidson, Linda K.: The Pilgrimage Road to Santiago: The Complete Cultural Handbook, Stamford 2000 (Griffin Books)
  • HELL V./Hell, H.: Die große Wallfahrt des Mittelalters. Kunst an den romanischen Pilgerstraßen durch Frankreich und Spanien nach Santiago de Compostela. Tübingen 1984. (Wasmuth Verlag)
  • Herbers, Klaus: Jakobsweg. Geschichte und Kultur einer Pilgerfahrt, München 2006.
  • Kubisch, Natascha: Der Jakobsweg nach Santiago de Compostela: Unterwegs zu Kunst und Kultur des Mittelalters, Stuttgart 2002. (Theiss Verlag)
  • Kühn, Christoph: Die Pilgerfahrt nach Santiago de Compostela. Geschichte, Kunst und Spiritualität, Leipzig 2002. (Plöttner Verlag)
  • LEGNER, A.: Reliquien in Kunst und Kult zwischen Antike und Aufklärung. Darmstadt 1995.
  • Sauerländer, Willibald: Omnes perversi sic sunt in tartara mersi. Skulptur als Bildpredigt. Das Weltgerichtstympanon von Sainte-Foy in Conques. In: Jahrbuch der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, S. 34–47, Göttingen 1979.
  • SIGNORI, G.: Maria zwischen Kathedrale, Kloster und Welt. Hagiographische und historiographische Annährungen an eine hochmittelalterliche Wunderpredigt. Sigmaringen 1994.
Statistik und Erhebungen
  • Arzobispado de Santiago de Compostela (Hrsg.): Statistiken des Domkapitels der Kathedrale von Santiago de Compostela, URL: http://www.archicompostela.org/peregrinos/Estadisticas/Estadisticaperegrinacion.htm
  • Frey, Nancy Louise: Santiagopilger unterwegs und danach. Auf den Spuren einer alten Route im heutigen Spanien. Volkach 2002 (Zentgraf Verlag)
  • Jakobus Info (Hrsg.): URL: http://www.jakobus-info.de/jakobuspilger/statik05.htm
  • SCHIMMELPFENNIG, B.: Die Regelmäßigkeit mittelalterlicher Wallfahrt, in: Wallfahrt und Alltag in Mittelalter und früher Neuzeit, S. 81-94, Wien 1992
  • Sendelbach, Kay: Die Jakobswege an Saar, Blies und Mosel: Übernachtungsverzeichnis, Roxheim 2008. (fernwege.de - Kay Sendelbach e.K.)
Glaube, Frömmigkeit und Spiritualität
  • ALFERINK, Elisabeth/PURK, Erich: Auf den Spuren des Jakobus: Spirituelle und praktische Tipps vor dem Aufbruch, Stuttgart 2006.
  • ANGENENDT, A.: Der Kult der Reliquien. In: Legner, A. (Hrsg.): Reliquien. Verehrung und Verklärung. Ausstellungskatalog, S. 9-24, Köln 1989.
  • ANGENENDT, A.: Geschichte der Religiosität im Mittelalter, Darmstadt 1997.
  • ANGENENDT, A.: Grundformen der Frömmigkeit im Mittelalter, München 2003.
  • ANGENENDT, A.: Heilige und Reliquien. Die Geschichte ihres Kultes vom frühen Christentum bis zur Gegenwart, München 1997.
  • Barth, Dieter/ Schindler, Michael: Abenteuer Pilgern. Der spirituelle Wegbegleiter, Stuttgart 2004.
  • BROWN, P.: Die Heiligenverehrung. Ihre Entstehung und Funktion in der lateinischen Christenheit, Leipzig 1991.
  • ERDMANN, C.: Die Entstehung des Kreuzzugsdenkens, Stuttgart 1935. Nachdruck: Darmstadt 1974.
  • FELDWEG, Bettina (Hrsg.): Losgehen um anzukommen – Die Faszination des Pilgerns, München 2008.
  • GRÜN, Anselm: Auf dem Wege: Zu einer Theologie des Wanderns, Münsterschwarzach 2005.
  • HAAB, B.: Weg und Wandlung. Zur Spiritualität heutiger Jakobspilger und -pilgerinnen. Efahrene Pilgerin mit Untersuchungen und Überlegungen zur Spiritualität Freiburg 1998.
  • HEBERS, Klaus/ PLÖTZ, Robert (Hrsg.): Spiritualität des Pilgerns: Kontinuität und Wandel, Jakobus-Studien, Bd. 5, Tübingen 1993. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERVIEU-LÉGER, Danièle: Pilger und Konvertiten. Religion in Bewegung, Würzburg 2004.
  • HOWARD-JOHNSON, J.: The  Cult of Saints in Late Antiquity and the Middle Ages. Oxford 1999.
  • KAMINSKI, Barbara: Die Santiago-Wallfahrt und Theologie. Implikationen eines europäischen Phänomens. In: HÄUSSLING, Josef M. (Hrsg.): Auf dem Weg nach Santiago de Compostela. Der Jakobsweg – Kulturstraße Europas, Wissenspilger Europas, Bd. 1, S. 45-66, Münster 2005.
  • KESSLER Michael (Hrsg.) Mit den Füssen beten. Ein Pilgerbuch. Bibeltexte, Gebete, Texte, Lieder, Gedanken als Impulse zum Pilgern, Ostfildern 1999.
  • LEGNER, Anton: Reliquien. Verehrung und Verklärung. Skizzen und Noten zur Thematik und Katalog zur Ausstellung, Köln 1989.
  • LORENZ,  E., Der nahe Gott. Im Wort der spanischen Mystik. Texte aus der spanischen Mystik. Freiburg, Basel, Wien 1985.
  • MÜLLER, Peter: Wer aufbricht, kommt auch heim: Vom Unterwegssein auf dem Jakobsweg, Eschbach 2006.
  • NAGEL, Stephan: Moderne Esoterik – eine ernstzunehmende Herausforderung. In: Witte, Markus (Hg.): Religionskultur – zur Beziehung von Religion und Kultur in der Gesellschaft, Würzburg 2001.
  • POLLACK, Detlef/ MÜLLER, Olaf: Wie religiös ist Europa? Kirchlichkeit, Religiosität und Spiritualität in West- und Osteuropa. In: Bertelsmann Stiftung (Hrsg.): Religionsmonitor 2008, S. 167-178, Gütersloh 2008.
  • SCHARFE, M., Subversive Frömmigkeit. Über die Distanz unterer Volksklassen zur offiziellen Religion. Beispiele aus dem württembergischen Protestantismus des 18. Jahrhunderts. In: Held, Jutta (Hrsg.): Kultur zwischen Bürgertum und Volk, Hamburg 1994 (Argument- Verlag GmbH)
  • SCHMIDT-BRABANT, M.: Compostela: Sternenwege alter und neuer Mysterienstätten, Dornach 1999. (Verlag am Goetheanum)
  • SILESIUS, A.: Der cherubinische Wandersmann. Deutsche Mystik des 17. Jahrhundert, Wien 1979.
  • TWORUSCHKA , U.: Sucher - Pilger - Himmelsstürmer. Reisen im Diesseits und Jenseits, Stuttgart 1991.
  • WEINSTEIN, D.: Saints and society. The two worlds of western christendom; 1000 – 1700, Chicago 1994.

 

Motive der Jakobspilger
  • BAUMER, I.: Wallfahrt als Metapher. Wallfahrt kennt keine Grenzen. München, S. 55-64, Zürich 1984.
  • FREY, Nancy Louise: Santiagopilger unterwegs und danach. Auf den Spuren einer alten Route im heutigen Spanien. Volkach 2002
  • HAUSER, Uli: Auf dem Weg zu dir selbst. Pilgern – Von der Faszination einer uralten Tradition. In: Stern, Nr. 15, Hamburg 2007
  • HERBERS, Klaus: Reisen für das Seelenheil. In: Isenberg, Wolfgang (Hrsg.): Fernweg, Seelenheil, Erlebnislust. Von Reisemotiven und Freizeitfolgen, S. 27 - 52, Bensberg 1998
  • HÖLLHUBER Dietrich Wandern auf dem spanischen Jakobsweg. Der ganze Weg in 40 Etappen, Exakte Karten, Höhenprofile. Du Mont Köln 2002.
  • KERKELING, Hape in einem Vorwort für: Feldweg, Bettina (Hrsg.): Losgehen, um anzukommen. Die Faszination des Pilgerns, München 2008
  • LIENAU, Detlef: Sich fremd gehen. Warum Menschen pilgern, Ostfildern 2009
  • MÄRZ, Ursula: Kiosk-Kerkeling. Der Erfolg ist erklärbar und hat auch etwas Trauriges. In: DIE ZEIT, 10.01.2008, Nr. 03, URL.: http://www.zeit.de/2008/03/KA-Kerkeling
  • MÜLLER, P.: Wer aufbricht, kommt auch heim. Vom Unterwegssein auf dem Jakobsweg. Ein spiritueller Begleiter. Informationen, Impulse. Verlag am Eschbach 1993.
  • NIGGEMEYER, M.: Der Weg ist das Ziel. Bibeltexte, Bilder und Gebete zum Pilgern. München 1990.
  • PONISCH, Gabriele: „...daß wenigstens dies keine Welt von Kalten ist...“. Wallfahrtsboom und das neue Interesse an Spiritualität und Religiosität, Europäische Ethnologie, Bd. 7, Berlin/Wien 2008.
  • WEGNER, Ulrich: Der Jakobsweg. Auf der Route der Sehnsucht nach Santiago de Compostela, Freiburg 2000. (Herder Verlag)
  • ZENTGRAF, Manfred (Hrsg.): Wege entstehen, wenn wir sie gehen. Hundert Worte über den Weg. Prägnante Sprichworte und Texte zum Stichwort Weg Neue Stadt 1999.
  • siehe auch alle Erfahrungsberichte...
Historische Pilgerführer und Berichte
  • BARRET, P./GURGAND J. N.: Unterwegs nach Santiago. Auf den Spuren der Jakobspilger. Pilgerberichte aus vielen Jahrhunderten. Wien 1992.
  • BUNYAN, J.: Die Pilgerreise. Allegorische Dichtung über die innere Lebensgeschichte des Christen aus dem 17. Jhdt. Zürich 1988.
  • Finkbeiner, Wolfgang: Siebenaichs Weg zu den Sternen. Roman, Volkach 1999 (Zentgraf Verlag)
  • GANZ-BLÄTTLER, U.: Andacht und Abenteuer. Berichte europäischer Jerusalem - und Santiago Pilger (1320-1520), Jakobus-Studien, Bd. 4, Tübingen 2000 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • GRUBER, R.: Tagebuch eines Pilgers nach Santiago de Compostela, hg. im »Ano santo Compostellano«. Linz 1976.
  • GUGGENHEIM, Thomas C.: Ultrefïa! Los!: Hans Kramers zwei Reisen nach Santiago de Compostela. Erzählung, Bern 1998. (Klio Verlag)
  • GÜNTHER-HAUG, Barbara: Der Weg verbrennt die Füße und das Herz. Eine Pilgerfahrt nach Santiago de Compostela, Mühlacker 2000 (Stieglitz Verlag)
  • HÄBLER, K.: Das Wallfahrtsbuch des Hermannus Künig von Aach und die Pilgerreisen der Deutschen nach Santiago. Mittelalterlicher Pilgerführer mit Angaben zum Weg durch die Schweiz. Straßburg 1899.
  • HENGSTMANN, Ludwig: Pilgerführer nach Santiago de Compostela 1495. Von Künig von Vach. Kopie des Originaltextes und Übersetzung in die deutsche Sprache. Solingen 1998.
  • HERBERS, Klaus (Hrsg.): Deutsche Jakobspilger und ihre Berichte. Aufsatzsammlung zur Pilgerei nach Santiago, Jakobus-Studien, Bd. 1, Tübingen 1988 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERBERS, Klaus (Hrsg.): Libellus Sancti Jacobi, Jakobus-Studien, Bd. 8, Tübingen 1996 (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERBERS, Klaus: Der Jakobsweg: Ein Pilgerführer aus dem 12. Jahrhundert, Stuttgart 2008 (Reclam Verlag)
  • HERBERS, Klaus: Der Jakobsweg. Mit einem mittelalterlichen Pilgerführer unterwegs nach Santiago de Compostela,
  • HERBERS, Klaus: Der Jakobsweg. Übersetzung und Kommentar des Codex Calixtinus, dem ersten Pilgerführer durch Spanien. Tübingen 1990.
  • HERBERS, Klaus: Jakobus - der Heilige Europas: Geschichte und Kultur der Pilgerfahrten nach Santiago de Compostela, Düsseldorf  2007 (Patmos Verlag)
  • HERBERS, Klaus/Plötz, Robert (Hrsg.):  Die Strass zu Sankt Jakob: Der älteste deutsche Pilgerführer nach Santiago de Compostela, Ostfildern 2004. (Thorbecke Verlag)
  • HERBERS, Klaus/Plötz, Robert: Nach Santiago zogen sie. Berichte von Pilgerfahrten ans 'Ende der Welt', München 1996. (Deutscher Taschenbuch Verlag)
  • KÜHNEL, Harry (Hrsg.): Wallfahrt und Alltag in Mittelalter und früher Neuzeit. Wien 1992
  • KÜNIG, Hermann: Pilgerführer nach Santiago de Compostela (1495). Originaltext und Nachschrift in heutiger Schreibweise, Solingen 1998 (U. Nink Verlag)
  • MELCZER, William: The Pilgrim's Guide to Santiago de Compostela. First English Translation, with Introduction, Commentaries, and Notes, New York 2008. (Italica Press)
  • VIELLIARD, Jeanne: Le guide du pèlerin de Saint-Jacques de Compostelle. Texte latin du XIIe siècle, édité et traduit en français d'après les manuscrits de Compostelle et de Ripoli. Photokopierters Exemplar. (Vorlage: Deuxième éd. 1950). XXII, 149 S. (einseitig kopierte Bll.). Mâcon 1950 (Protat Frères)
  • WILLIAMS, John/STONES, Alison (Hrsg.): The Codex Calixtinus, Jakobus-Studien, Bd. 3, Tübingen 1990 (Gunter Narr Verlag Tübingen)

 

Literatur zu den Jakobswegen in Deutschland

Deutscher Jakobsweg

  • BRÖHL, Elisabeth/KRUM, Klaus: Von Berlin nach Brandenburg. Wegführer für Jakobspilger,  Solingen 2006. (U. Nink Verlag)
  • BURSCH, H./BURSCH, W.: Santiago liegt bei Bonn - Auf den Spuren des Apostels Jakobus im Rheinland, Bonn 2001. (Bonner Buchverlag)
  • HERBERS, Klaus (Hrsg.): Die oberdeutschen Reichsstädte und ihre Heiligenkulte, Jakobus-Studien, Bd. 16, Tübingen 2005. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERBERS, Klaus: »Wol auf sant Jacobs straßen!« – Pilgerfahrten und Zeugnisse des Jakobuskults in Süddeutschland, Ostfildern 2002. (Schwabenverlag)
  • HERBERS, Klaus: Deutsche Jakobspilger, Jakobus-Studien, Bd. 1, Tübingen 1990. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • Herbers, Klaus/Bauer, Dieter (Hrsg.): Jakobuskult in Süddeutschland, Jakobus-Studien, Bd. 7, Tübingen 1995. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERBERS, Klaus/BÜNZ, Enno (Hrsg.): Der Jakobuskult in Sachsen, Jakobus-Studien, Bd. 17, Tübingen 2007. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • HERBERS, Klaus/PLÖTZ, Robert: Jakobus in Deutschland, Straßburg 1994. (Editions du Signe)
  • KNIFFKI, Klaus-D.: Jakobus in Franken. Unterwegs im Zeichen der Muschel, Würzburg 1992. (Echter Verlag)
  • LIPP, Wolfgang: Der Weg nach Santiago – Jakobuswege in Süddeutschland, Uckfield 1997 (Art Books International)
  • PLÖTZ, Robert/RÜCKERT, Peter (Hrsg.): Jakobuskult im Rheinland, Jakobus-Studien, Bd. 13, Tübingen 2004. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • RÖCKELEIN, H./WENDLING, G.: Wege und Spuren der Santiago-Pilger in Oberrheintal. Europäische Wege der Santiago-Pilgerfahrt, Jakobus-Studien, Bd. 2, S. 83-117, Tübingen 1993. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • RÖCKELEIN, Hedwig: Der Kult des Apostels Jakobus d. Ä. in norddeutschen Hansestädten, Jakobus-Studien, Bd. 15, Tübingen 2005. (Gunter Narr Verlag Tübingen)
  • SCHIEFFER, R., Die Entstehung von Domkapiteln in Deutschland. Bonn 1976.
  • SCHMORANZER, H./KNAU, H. L./u. a.: Wandern und Pilgern auf der Heidenstraße: Auf den Spuren von Jakobuspilgern und Handelsleuten im Sauerland sowie im Oberbergischen Land zwischen Attendorn und Marienheide,  Paderborn 2007. (Bonifatius Druckerei)

 

Wanderführer deutscher Jakobswege:

  • BECK, R.: Ein Jakobsweg durch das Fuldaer Land. Von Bremen/Rhön über Hünfeld und Fulda nach Herstein/Vogelsberg. Imhof, Petersberg 1999.
  • ERNST, Klaus/HARNACH, Falko: Jakobswege Deutschland Süd 1: Wanderführer mit Toproutenkarten (Broschiert), Rum 2008.
  • HEUSCH-ALTENSTEIN, A./Flinspach, K./Harzheim, G./Wipper/H.: Jakobswege, Bd.2, Von Köln nach Trier: In 13 Etappen von Köln und Bonn über Trier nach Perl/Schengen am Dreiländereck von Deutschland, Luxemburg und Frankreich: BD 2, Köln 2007. (Bachem Verlag)
  • KOLBITZ, Lina L./MURZIK, L.: Auf dem Jakobsweg in Brandenburg: Von der Oder bis nach Berlin, Berlin/Brandenburg 2008. (be.bra Verlag)
  • MEYER, Fredy: Du stellst meine Füße auf weiten Raum (Psalm 31,9), Stockach 2007 (Eigenverlag Fredy Meyer)
  • TEKLENBORG, Bert: Auf Jakobswegen: Von Süddeutschland durch die Schweiz nach Le Puy und Arles. Wanderreiseführer - Routenplaner, Innsbruck 2004. (Tyrolia Verlag)
  • WEINREICH, Dr. Frank (Redaktion): Wandern in Europa. Der Jakobsweg - Auf dem Weg nach Santiago. URL: http://www.fernwege.de/foren/jakobsweg/deutschland/index.html

 

Erfahrungsberichte über deutsche Teilstrecken:

  • FREUND, R.: Bis ans Ende der Welt. Zu Fuss auf dem Jakobsweg, Wien 1999.
  • GRAF Bernhard/KAUFMANN Hans-G.: Auf Jakobs Spuren, Rosenheim 1993. (Rosenheimer Verlagshaus)
  • HANNA, Monika: Der Münchner Jakobsweg: Wandern auf dem Pilgerweg von München an den Bodensee, München 2004. (Langen/Müller)
  • WITSCHI, P.: Wandern auf dem Jakobsweg. Vom Bodensee zum Vierwaldstättersee. Herisau 1998 Neuauflage 2002.
Literatur zur Region und den Jakobswegen in Westpommern
  • ADAMCZAK, A./KUCHARSKI, B.: Okolice Szczecina, Warszawa 2000.
  • ANKLEWICZ, M./Przed lokacją : przyczynek do początków historii pisanej Miasta Gryfina, w: Gryfiński kwartalnik historyczny, 2 (2003), s. 69-74. 
  • ARSZYŃSKI, M.: Drewno jako budulec w Prusach krzyżackich - przyczynek do badań nad rolą drewna w budownictwie średniowiecznym, w: Okoń E., (red.), Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń, Toruń 2005, s. 95-111. 
  • Atlas der Kirchenprovinz Pommern 1931, Thomas Helms Verlag - Schwerin.
  • BARRAN, F.R.: Städte-atlas Ostbrandenburg, Verlag Gerhard Rautenberg - Leer.
  • BARRAN, F.R.: Städte-atlas Pommern, Verlag Gerhard Rautenberg - Leer.
  • BIAŁECKI, T.: Herby miast Pomorza Zachodniego, Szczecin 1991.
  • BIAŁECKI, T.: Kronika ważniejszych wydarzeń na ziemi chojeńskiej w latach 967-1967, w: Białecki, T. (red.): Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, s. 480-500.
  • BIAŁECKI, T.: Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948, Białecki T., (red.), Białecki T., Kozłowski, K.: Mazurkiewicz M., Rymar E. (oprac.), Szczecin 2002.
  • BIAŁOSKÓRSKA, K.: Czy o wyborze miejsca na założenie opactwa cysterskiego decydowały zawsze wskazania reguły? Między teorią a rzeczywistością, w: Strzelczyk, J. (red.): Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 149-178.
  • BIAŁOSKÓRSKA, K.: Nowe elementy w badaniach nad architekturą i historią budowy kościoła opackiego Cysterek w Trzebnicy oraz zagadnienie pochodzenia uczestniczących w niej warsztatów, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej : materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 380-409. 
  • Bienek D., Nowielice w okresie do 1945 roku, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 76-80.
  • Bienek D., Sadlno. Rys historyczny wsi do 1945 roku, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2003 r., Wołczkowo [2004], s. 81-85.
  • Bienek D., Z dziejów wsi Włodarka do 1945 roku, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 50-55.
  • Bischoff D., Rozważania na temat historii wsi Kłodkowo, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 70-75.
  • Bojar-Fijałkowski G., Święty Otton z Bambergu, Warszawa 1986.
  • Bończa-Bystrzycki L., Kościół Katolicki na Pomorzu Zachodnim (1871 - 1945), Koszalin 1995.
  • Bończa-Bystrzycki L., Studia i materiały do dziejów Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim w granicach archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, Koszalin 1999.
  • Boras Z., Książęta Pomorza Zachodniego, Poznań 1996.
  • Boras Z., Pomorze Zachodnie w przededniu reformacji - humanizm, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 22-34.
  • Borchers W., Der camminer Domschatz, Stettin 1933.
  • Brochwicz Z., Materiały wiążące w budownictwie starożytnym i wczesnośredniowiecznym, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 14 (1968), s. 753 nn.
  • Bronisch G., Ohle W., (red.), Kreis Kammin Land. Hrsg. v. Provinzialberband v. Pommern. (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern). Stettin: Saunier, 1939. 452, 200 (Abb.) S.
  • Brykowska M., Studia nad wschodnim zasięgiem architektury ceglanej, w: Arszyński M., Mierzwiński M., (red.), Cegła w architekturze środkowej Europy - historia, metody badań, konserwacja : materiały z sesji zorganizowanej w dniach 4 - 11 września 1996 w Muzeum Zamkowym w Malborku, Malbork 2002, s. 30-42. 
  • Brykowski R., Wielkopolskie kościoły drewniane, Poznań 2001.
  • Brzustowicz, G. J.: Choszczno inaczej Arnswalde : średniowieczne dzieje miasta, t. 1, Choszczno 2003.
  • Brzustowicz, G. J.: Czasy Wedlów, Choszczno 2003.
  • Brzustowicz, G. J.: Klasztory cysterskie w Bierzwniku, Pełczycach i Reczu, Choszczno 1995.
  • Brzustowicz, G. J.: Mnisi, kupcy i rycerze : średniowieczny Recz, Choszczno 2002.
  • Brzustowicz, G. J.: Pełczyce - Bernstein : z dziejów Ziemi Pełczyckiej, Choszczno 2004.
  • Brzustowicz, G. J.: Reformacja i wojny : historia Choszczna w latach 1536-1815, t. 2, Choszczno 2005.
  • Brzustowicz, G. J.: Rycerstwo Ziemi Choszczeńskiej XIII - XIV wieku : polityka - gospodarka - kultura - genealogia, Warszawa 2004.
  • Brzustowicz, G. J.: Rycerze i młyn szlifierski, Choszczno 2004.
  • Brzustowicz, G. J.: Z przeszłości domeny państwowej w Bierzwniku od XVI do XX w., Choszczno 2001.
  • Brzystowicz G.J., Nowomarchijskie opactwo w Reczu od XIII do XVI w., w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 795-810.
  • Chludziński A., Nazwy miejscowe gminy Trzebiatów, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 35-49.
  • Chmarzyński, G.: Materiały i studia nad katedrą w kamieniu Pomorskim, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 15-34.
  • Chmarzyński, G.: O architekturze monumentalnej miast i architekturze wiejskiej, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, Poznań 1949, s. 392-408.
  • Chmarzyński, G.: Od romanizmu do schyłku baroku, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, Poznań 1949, s. 169-200.
  • Chmarzyński, G.: Tam gdzie przodowało budownictwo zakonne, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, Poznań 1949, s. 485-514.
  • Chmarzyński, G.: U granic sztuki ludowej i historycznej, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, Poznań 1949, s. 282-298.
  • Chmielewski, G., Głowice z Kołbacza, Szadzka i Nowogardu, Materiały Zachodniopomorskie, 3 (1957), s. 199 nn.
  • Chudziński A., Nazwy wodne w mieście i gminie Trzebiatów, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 151-164.
  • Cnotliwy, E.: Osadnictwo w północnej części ziemi pyrzyckiej przed i na początku działalności cystersów Kołackich w świetle nowszych badań archeologicznych, w: Wyrwa A.M., (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 419-435.
  • Cnotliwy, E.: Późnoromański polichromowany talerz drewniany z Kamienia Pomorskiego, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 27 (1979), s. 165 nn.
  • Cnotliwy, E.: Zamek książęcy w Szczecinie, praca zbiorowa, Cnotliwy E., (red.), Szczecin 1992.
  • Cynalewska P., Czas powstania gotyckiej nawy głównej katedry w Kamieniu Pomorskim, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 77-84.
  • Czejarek R., Swobnica (Wildenbruch), Szczecin 2006.
  • Domasławski J., Gotyckie malarstwo ścienne na Pomorzu Zachodnim, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 23 (1977), s. 225 nn.
  • Domasławski J., Gotyckie malarstwo tablicowe Pomorza Zachodniego i Ziemi Lubuskiej, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 41 (1995), s. 341 nn.
  • Drążkowski H., Roznerska M., Kostynowicz R., Prace konserwatorskie w katedrze kamieńskiej w latach 1962-1963, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 10 (1964), s. 417 nn.
  • Duby G., Czasy katedr : sztuka i społeczeństwo 980-1420, Warszawa 1997.
  • Dunin-Wąsowicz T., Rola cystersów w rozwoju kultury materialnej w Polsce wczesnośredniowiecznej, w: Strzelczyk J. (red.), Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 9-24.
  • Dworaczyk M., Kamiński R., Początki średniowiecznych Gryfic w świetle badań archeologicznych, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 15-20.
  • Dworaczyk M., Wyniki interwencyjnych prac archeologicznych w Białobokach, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 9-14.
  • Dworakowska A., Konserwacja XVI-wiecznego krucyfiksu z Maszewa, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 2 (1956). 
  • Dziurla H., Ołtarz granitowy z XIII wieku w Moryniu, Materiały Zachodniopomorskie, 2 (1956), s. 299-308.
  • Dziurla H., Sztuka Szczecina, w: Labuda G., (red.), Dzieje Szczecina, Warszawa-Poznań 1985. 
  • Dziurla H., Z materiałów do badań nad historią architektury Pomorza Zachodniego, Materiały Zachodniopomorskie, 5 (1959) s. 379-388.
  • Engel H. U.: Pommern : unvergessene Heimat, Flechsig 2000.
  • Fenrych W., Dzieje Ziemi Chojeńskiej od XIII do początków XIX wieku, w: Białecki T., (red.), Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, s. 63-118.
  • Filipowiak W., Słowiańskie miejsca kultowe z Trzebiatowa, pow. Gryfice, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 3 (1957), s. 75 nn.
  • Frankiewicz B., Szczecińskie cmentarze : Stettiner Friedhöfe, Szczecin 2003.
  • Frutiger A., Człowiek i jego znaki, Heiderhof H., (współpraca), Warszawa 2005.
  • Gajowniczek J., Dolice i okolice, Stargard 1999.
  • Ganowicz R., Historyczne więźby dachowe polskich kościołów : z częścią Piotra Rappa, Historyczny rozwój ciesielskich konstrukcji dachowych w polskich kościołach, Poznań 2000.
  • Gartkiewicz P., Widawski J., Sprawozdanie z badań nad granitowym budownictwem sakralnym Pomorza Zachodniego w okresie średniowiecza, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 10 (1965), s. 41 nn.
  • Gaziński R., Fiuk P., Szczecin-Skolwin, Szczecin 2005.
  • Gaziński R., Horoszko G., Herby i motywy heraldyczne na monetach zachodniopomorskich, Szczecin 2005.
  • Gerlach-Jósewicz, A., Ryglowe budownictwo sakralne na Pomorzu Szczecińskim, w: Rybicki H., (red.), Materiały z konferencji Ustka - Słupsk - Bytów 24 VI - 26 VI 1996 r. s.187-197.
  • Granzow K., Pommern in 1440 Bildern, Verlag Gerhard Rautenberg - Leer.
  • Gruszecki A., Widawski J., Ruina jako obiekt turystyczny : koncepcja zabezpieczenia i udostępnienia na przykładzie kościoła NMP w Chojnie, Ochrona Zabytków, 18 (1965), s. 5 nn.
  • Guga R., System umocnień obronnych na domniemanym terenie plemienia Szczecinian w IX-XII wieku : tereny dzisiejszego powiatu gryfińskiego i okolic, Gryfiński kwartalnik historyczny, 6 (2004), s. 61-71.
  • Guzikowski K., Książę Barnim I i jego synowie wobec zachodniopomorskich konwentów cysterek, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 766-772.
  • Guzikowski K., Rycerstwo na Pomorzu Zachodnim wobec konwentów cysterskich, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 689-695.
  • Gwiazdowska E., Średniowieczne cechy krajobrazu miast pomorskich w ikonografii od XVI do XIX wieku, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 25-37.
  • Gwiazdowska E., Z dziejów dawnej ikonografii Trzebiatowa, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 117-134.
  • Hani J., Symbolika świątyni chrześcijańskiej, Kraków 1994.
  • Henderson G., Wczesne średniowiecze, Warszawa 2000.
  • Historia Pomorza, t. 4, (1850-1918), cz. 1, Ustrój, gospodarka, społeczeństwo,  Salmanowicz St., (red.), Salmonowicz St. (oprac.), Poznań 2000.
  • Historia Pomorza, t. 4, (1850-1918), cz. 2, Polityka i kultura, Salmanowicz St., (red.), Borzyszkowski J., (oprac.),   Poznań 2002.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe t. 3, (1815-1850), cz. 1, Gospodarka, społeczeństwo, ustrój, Labuda G., (red.); Salmonowicz St., Ślaski K., Wachowiak B., (oprac.), Poznań 1993.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 1, cz. 1, do roku 1466, Labuda G., (red.); Biskup M., (oprac.), Poznań 1972.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 1, do roku 1466, cz. 2, Labuda G. (red.);  Śląski K., Zientara B., Chojnacki W., (oprac.), Poznań 1972.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 2, do roku 1815, cz. 1, (1464/66-1648/57), Labuda G., (red.); Biskup M., (oprac.), Poznań 1976.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 2, do roku 1815, cz. 2, Pomorze Wschodnie w latach 1657-1815, Labuda G., (red.); Cieślak E., Wojtowicz J., Zajewski W., Chojnacki W., Poznań 1984.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 3, (1815-1850), cz. 2, Zagadnienia polityczne, narodowościowe i wyznaniowe, Labuda G., (red.); Jasiński J., Szultka Z., (oprac.), Poznań 1996.
  • Historia Pomorza: opracowanie zbiorowe, t. 3, (1815-1850), cz. 3, Kultura artystyczna i umysłowa, Labuda G., (red.),Mansfeld B., (oprac.), Poznań 2001.
  • Holst J.: Chr., Sundische Gotik. Giebelarchitektur des 14. Jahrhunderts in Stralsund, w:, Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 129-160.
  • Hoogeweg H., Die Stifter und Klöster der Provinz Pommern, Stettin 1924.
  • Horoszko S., Pomorze w okresie przełomu : między Szwecją a Brandenburgią 1630-1700, [katalog wystawy zorganizowanej w 350 rocznicę pokoju westwalskiego 22.08.-25.10.1998], Szczecin 1998.
  • Inv. Kr. Königsberg Nm., Die Kunstdenkmäler der Provinz Brandenburg, Bd. VII, 1, Die Kunstdenkmäler des Kreises Königsberg Nm, v. Solger F., Hoppe W., Voss G., (Bearb.), Berlin 1928.  
  • Jankowski, A.: Drewniany kościół w Gąsawie : uwagi o podwójnej konstrukcji ścian w architekturze sakralnej, w: Okoń E., (red.), Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń, Toruń 2005, s. 155-194.
  • Jankowski, A.: Gogolin M., Dzieje kościoła w Bukowie Morskim : refleksje z więźby dachowej, Nasza Przeszłość, 96 (2001), s. 387 - 422.
  • Jarzewicz, J.: „ … Navim innovare et conformare …”, czyli o odnowieniu i koordynacji korpusu nawowego kościoła NMP w Stargardzie z jego częściami wcześniejszymi, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 77-86.
  • Jarzewicz, J.: Bezchórowe kościoły Nowej Marchii, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 55-66.
  • Jarzewicz, J.: Gotycka architektura Nowej Marchii : budownictwo gotyckie w okresie Asuańczyków i Wittelsbachów, Poznań 2000.
  • Jarzewicz, J.: Karłowska-Kamzowa A., Trelińska B., Gotyckie spiżowe płyty nagrobne w Polsce : studia o formie i treściach ideowych, Poznań 1997.
  • Jarzewicz, J.: Kościół w Koronowie : architektura cysterska a ekspansja brandenburska w końcu XIII wieku, Nasza Przeszłość, 96 (2001), s. 283-298.
  • Jarzewicz, J.: Architektura kościoła pocysterskiego w Bierzwniku, w: Strzelczyk J., (red.), Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 213-240.
  • Jarzewicz, J.: Per lumina vera ad verum lumen : o znaczeniu światła w świątyniach późnego gotyku, w: Sacrum : obraz i funkcja w społeczeństwie średniowiecznym, A. Pieniądz-Skrzypczak, J. Pysiak, (red.), Warszawa 2005, s. 435-449.
  • Jeżowska-Kaczanowska, D./ Maciejewski, J.: Ze Stargardu nad Iną do Nowego Warpna : puszcze, osady, miasta, Jeżowska-Kaczanowska D., Maciejewski J., (red.), Kalita-Skwirzyńska K., Kubas M., Nowakowska M., Skorodecka B., Stachak A., Tumiłowicz J., (oprac.), Szczecin 2006.
  • Jurkiewicz, J. L.: Kościół Najświętszej Marii Panny w Stargardzie Szczecińskim, Stargard 1996.
  • Jurkiewicz, J. L.: Legendy Pomorza Szczecińskiego, Gdynia 2005.
  • Jurkiewicz, J. L.: Opactwo pocysterskie w Bierzwniku, Stargard 1998.
  • Jurkiewicz, J. L.: Pomorski szlak cystersów, Gdynia-Pelplin 2006.
  • Jurkiewicz, J. L.: Pyrzyce i okolice, Stargard 2002.
  • Kaczanowska, M.: Z Lipian do Maszewa i z powrotem : okolice, tajemnice, szlaki, Kaczanowska M., (red.), Kalita-Skwirzyńska K., Kubas M., Maciejewski J., Nowak G., Stachak A., Tałasiewicz M., (oprac.), Szczecin 2004.
  • Kaemmerer, M.: Ortsnamenverzeichnis der Ortschaften jenseits von Oder und Neiße, Rautenberg 2005.
  • Kahle, H. J.: Życie codzienne w średniowiecznym mieście hanzeatyckim na Pomorzu, Szczecin 1998.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Bazylika Archikatedralna pod wezwaniem Św. Jakuba Ap. w Szczecinie, Szczecin 1993.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Czternastowieczne kościoły halowe Pomorza Zachodniego, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 28 (1983), s. 3 nn.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Domy i kamienice Trzebiatowa, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 121-129.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Historia i budowa kościoła św. Mikołaja w Wolinie, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 19 (1973), s. 445 nn.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Jasienica, Szczecin 2003.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Katalog zabytków Pomorza Zachodniego : gmina Wolin, Kalita-Skwirzyńska K., (red.), Kalita-Skwirzyńska K., Cnotliwy E., (oprac.), Szczecin 1992.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Kościoły i kaplice Trzebiatowa, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 35-46.
  • KalitaKalita-Skwirzyńska, K.: Mosty Trzebiatowa, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 130-134.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Opęchowski M., Stolec, Rzędziny, Łęgi, Szczecin 2005.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Rezydencja w Trzebiatowie - od klasztoru do pałacu, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2003 r., Wołczkowo [2004], s. 105-121.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Rozwój urbanistyki i architektury Chojny w okresie średniowiecza, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 101-114.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Stargard Szczeciński, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódz 1983.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Średniowieczne obwarowania miejskie Trzebiatowa, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 89-98.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Średniowieczne ratusze Pomorza Zachodniego, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 85-94.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Średniowieczne ratusze Pomorza Zachodniego, Szczecin 1989.
  • Kalita-Skwirzyńska, K.: Walkiewicz A., Wrzos B., (red.), Przeszłość i teraźniejszość Marianowa : materiały z seminarium, które odbyło się 19 czerwca 1998 roku w Marianowie, Szczecin 1999.
  • Kanior, M.: Pierwsze fundacje cysterek na ziemiach polskich, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 39-51.
  • Kanior, M.: Zakon cysterek i jego rozwój w Europie Środkowej w XII - XVI wieku, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 109-122.
  • Kantzow T., Pomerania : kronika pomorska z XVI wieku, t. 1-2, Szczecin 2005.
  • Karaś R., Kościół Mariacki w Chojnie cz. I, w: Gryfiński kwartalnik historyczny, 56 (2004), s. 52-60.
  • Karczewski D., Tradycja fundacyjna klasztoru cystersów w Byszewie (Koronowie), w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 298-313.
  • Karłowska-Kamzowa, A.: Gotyckie malarstwo ścienne w Polsce, Karłowska-Kamzowa A., (red.), Domasłowski J., Karłowska-Kamzowa A., Kornecki M., Małkiewiczówna H., (oprac.), Poznań 1984.
  • Karłowska-Kamzowa, A.: Malarstwo ścienne dekoracją gotyckiej architektury ceglanej basenu Morza Bałtyckiego, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 107-112.
  • Karłowska-Kamzowa, A.: Poliptyk świętojański ze Stargardu, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 4 (1957), s. 363 nn.
  • Karłowska-Kamzowa, A.: Społeczeństwo średniowieczne na szachownicy życia, Poznań 2000.
  • Katedra w Kamieniu Pomorskim [przewodnik], Wrocław 2001.
  • Kąsinowska R., Architektura klasztorów cysterek, w: Świechowski Z., (red.), Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa 1973, s. 45 nn.
  • Kąsinowska R., Sakralna architektura granitowa z XIII i XIV wieku w powiecie chojeńskim, Szczecin, 6, (1961), s. 63 nn.
  • Kąsinowski A., Podstawowe zasady murarstwa gotyckiego na Pomorzu Zachodnim, w: Studia z dziejów rzemiosła i przemysłu, t.10 (1970), s. 47-131.
  • Keszka S., Śmietana P., Gdzie wody czyste : jeziora, rzeki i zalewy, Wołczkowo 2004. 
  • Kielar P., Zapomniany kościół romański Św. Tomasza Apostoła przy kościele Św. Trójcy w Krakowie, w: Kłoczowski J., Spież J.A., (red.), Dominikanie w środkowej Europie w XIII-XV wieku. Aktywność duszpasterska i kultura intelektualna, Poznań 2002, s. 25-38.
  • Kłoczowski, J.: Cystersi w Europie środkowej wieków średnich, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 27-53.
  • Kłoczowski, J.: Dominikanie polscy nad Bałtykiem w XIII wieku, Nasza Przeszłość, 6 (1957).
  • Kłoczowski, J.: Dominikanie w środkowo-wschodniej Europie i ich kultura intelektualna oraz pastoralna w wiekach średnich, w: Kłoczowski J., Spież J.A., (red.), Dominikanie w środkowej Europie w XIII-XV wieku. Aktywność duszpasterska i kultura intelektualna, Poznań 2002, s. 153-172.
  • Kłoczowski, J.: Zakony na ziemiach polskich w wiekach średnich, w: Kłoczowski J., (red.), Kościół w Polsce - średniowiecze, t.1, Kraków 1966.
  • Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996.
  • Kochanowska, J.: Barokowy ołtarz z kościoła w Cerkwicy i jego twórcy, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 106-115.
  • Kochanowska, J.: Dzieje sztuki sakralnej Pomorza Zachodniego wiek XII - XVII : rzeźba, malarstwo, rzemiosło : katalog wystawy odbywającej się na przełomie czerwca i lipca 1995 r., Szczecin 1995.
  • Kochanowska, J.: Kultura artystyczna na dworze książąt szczecińskich w XVI w., Szczecin 1996.
  • Kochanowska, J.: Skarby Katedry w Kamieniu Pomorskim, Szczecin 2004.
  • Kochanowska, J.: Szczeciński dzwon maryjny z 1524 roku ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 26 (1978), s. 411 nn.
  • Kochanowska, J.: Szczęsny M., Wejman G., Organy w Kamieniu Pomorskim, Szczecin 1998.
  • Kochanowska, J.: Tajemnice Pomorza, Wołczkowo 2004.
  • Kochanowska J., Wyposażenie dawnego staroluterańskiego kościoła św. Jana w Trzebiatowie, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 163-167.
  • Kochanowska, J.: Wystrój kościoła w Wysiedlu jako pomnik chwały rodu Borcków, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 121-130.
  • Kołodziejska T., Architektura kościoła parafialnego w Choszcznie, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 8 (1962), s. 301 nn.
  • Kornecki M., Drewniane kościoły w Polsce i ich zagrożenia, w: Okoń E., (red.), Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń, Toruń 2005, s. 13-33.  
  • Kosacki J., Kucharski B., Pomorze Zachodnie i Środkowe, Warszawa 2001.
  • Kostynowicz R., Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, t. 1-2, Szczecin 2000.
  • Kostynowicz R., W cieniu trzech katedr. Wspomnienia. Twórczość, t. 3, Szczecin 2006.
  • Kostynowicz R., W cieniu trzech katedr : Z dziejów konserwacji zabytków sakralnych w Polsce północno-zachodniej, t. 1, Szczecin 1999.
  • Kostynowicz R., W cieniu trzech katedr : materiały z konferencji naukowej, 22 kwietnia 1999 r., t. 2, Szczecin 2001.
  • Kostynowicz R., Wspomnienie o pracach Gwidona Chmurzyńskiego w Kamieniu Pomorskim, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 35-40.
  • Kotla R., Bastiony, forty, bunkry... : historia umocnień obronnych Szczecina, Szczecin 2001.
  • Kotla R., Lange Brücke, Hansa Brücke, Most Długi... : historia szczecińskich mostów, Szczecin 2002.
  • Kozaczewska-Golasz H., Kozarzewski T., Drewniane sklepienia trzynastowiecznych kościołów kamiennych północnych rejonów Śląska, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 19 (1974).
  • Kozłowski K., Schoebla M., Świadectwa historii Pomorza : Księstwo Pomorskie 1140-1648, Szczecin - Greifswald 1999.
  • Kozińska B., Twardochleb B., Szczecin Grabowo : Stettin-Grabow, Szczecin 2005.
  • Krasowski W., Architektura drewniana w Polsce, Warszawa 1961.
  • Krasowski W., Dzieje budownictwa i architektury na ziemiach Polski : budownictwo i architektura w warunkach rozkwitu wielkiej własności ziemskiej (XIII w. - trzecia ćwierć XIV w.), t. 2, Warszawa 1990.
  • Krawiec M., Średniowieczny budynek gospodarczy na terenie opactwa pocysterskiego w Bierzwniku, Zeszyty Bierzwnickie, 2, Poznań-Bierzwnik 1997.
  • Kroman K., Osiedle katedralne w Kamieniu Pomorskim. Problematyka konserwatorska, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 44 (?), s. 369 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Czternastowieczny krucyfiks z Kamienia Pomorskiego, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 3 (1957), s. 235 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Dwa późnogotyckie ołtarze z Chłopowa, w: Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s.83-99.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Kaplica pielgrzymkowa cysterek koszalińskich na Górze Chełmskiej i jej wyposażenie, w: Strzelczyk J. (red.), Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 329-350.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Krucyfiks z Marianowa, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 44 (?), s. 335 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: O rzeźbie sakralnej w obrębie zakonu premonstratensów na Pomorzu Zachodnim, w: Łysiak W., (red.), Życie dawnych Pomorzan : materiały z konferencji, Bytów 20-21 października 2000, Bytów - Poznań 2001.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: O średniowiecznym wyposażeniu kościoła Mariackiego w Trzebiatowie, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 49-58.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Ober M., Średniowieczna sztuka skandynawska na Pomorzu Zachodnim : katalog wystawy zorganizowanej w Muzeum Narodowym w Szczecinie w dniach 7 - 30 czerwca 2002 r., Szczecin 2002.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Ołtarz główny protokatedry w Kamieniu Pomorskim i jego powiązania artystyczne, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 41 (1995), s. 303 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Pierwotna forma krucyfiksu z Kamienia Pomorskiego, w: Świechowski Z., (red.), Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa 1973, s. 247 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Płaskorzeźba ceramiczna z kościoła parafialnego w Choszcznie, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej : materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 490-499.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Relikty wyposażeń konwentów cysterek zachodniopomorskich, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej : materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 835-858.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Uwagi o genezie formalnej trzynastowiecznej figurki św. Jana z Kołobrzegu, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu : materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 217-224.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Z zagadnień ikonograficznych w sztuce Pomorza Zachodniego : Trzy późnogotyckie grupy rzeźbiarskie z motywem emerancji, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 26 (1978), s. 397 nn.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Zabytki Ziemi Chojeńskiej, w: Białecki T., (red.), Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, s. 406-433.
  • Krzymuska-Fafius, Z.: Ze studiów nad późnogotycką twórczością Pomorza Zachodniego : część I, warsztat mistrza pasji chociwelskiej, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 6 (1960), s. 391 nn.
  • Kubicki D., Gotyckie świątynie powiatów: koszalińskiego i kołobrzeskiego, Pelplin 2001.
  • Kucharski G., Działalność fundacyjno-donacyjna księcia Kazimierza Konradowica na rzecz cystersów w Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu, w: Nasza Przeszłość, 96 (2001), s. 447-492.
  • Kwaśkiewicz M., Przeszłość i teraźniejszość leprozorium w Trzebiatowskiej kaplicy św. Jerzego, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 133-140.
  • Kwiatkowska E., Infrastruktura kolei wąskotorowej na trasach: Trzebiatów-Mrzeżyno i Trzebiatów-Pogorzelica, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 135-145.
  • Kwilecki S., Płotkowiak M., Odbudowa kościoła NMP w Chojnie jako przykład koncepcji konserwacji monumentalnej architektury ceglanej, w: Arszyński M., Mierzwiński M., (red.), Cegła w architekturze środkowej Europy - historia, metody badań, konserwacja : materiały z sesji zorganizowanej w dniach 4 - 11 września 1996 w Muzeum Zamkowym w Malborku, Malbork 2002, s. 
  • Labuda G., Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna : antologia tekstów źródłowych, Poznań 1999.
  • Lec Z., Życie i działalność biskupa-misjonarza (św. Ottona), w: Wejman G., (red.), Św. Otton z Bambergu - ewangelizator Pomorza, jego kult do czasów współczesnych, Szczecin 2004, s. 11-32. 
  • Łopuch, M.: Szczecin, Jasienica, Trzebież : historia szczecińskich kolei podmiejskich, Szczecin 2003.
  • Łopuch, M.: Ambicje małego miasta : średniowieczna architektura kościoła św. Jakuba w Ośnie Lubuskim, Rocznik PP PKZ za 1989, (1990), 1.
  • Łopuch, M.: Symbioza kamienia i cegły : architektura kościelna Księstwa Pomorskiego w latach 1278-1325, Przegląd Zachodniopomorski, 2 (1987) 3, s. 59-74.
  • Łopuch, M.: Sztuka na Pomorzu, Szczecin 2002.
  • Łopuch, M.: Westendsee, Weinberg, Buchheide... : parki i zielone kawiarenki dawnego Szczecina, Szczecin 2002.
  • Łopuch, M.: Nowe Warpno : Neuwarp, Szczecin 2007.
  • Łopuch, M.: Szczecin Gocław, Golęcino : Gotzlow, Frauendorf, Szczecin 2005.
  • Łopuch, M.: Szczecin Klęskowo : Hökendorf, Szczecin 2006.
  • Łopuch, M.: Szczecin Rumieńce : Scheune, Szczecin 2006.
  • Łopuch, M.: Szczecin Zdroje : Finkenwalde, Szczecin 2004.
  • Łopuch, M.: Szczecin Skolwin, Stołczyn : Scholwin, Stolzenhagen, Szczecin 2007.
  • Łużyniecka E., Architektura klasztorów cysterskich na Śląsku, Poznań 1998. 
  • Łużyniecka E., Średniowieczny klasztor w Trzebnicy a architektura opactw cysterskich na Śląsku, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 431-460. 
  • Łyczywek K., Łyczywek R., Zaremba P., Ruiny, Niemcy, żołnierze radzieccy …: polska flaga nad Szczecinem po II wojnie światowej, Szczecin 2002.
  • Łysiak W., Diabelskie sprawki : podania, legendy i bajki z Pomorza Zachodniego, Międzychód 1998.
  • Łysiak W., Grody, zamki, kościoły : legendy i podania z Pomorza Zachodniego, Międzychód 1995.
  • Łysiak W., Klasztor w Białobokach. Powstanie, rozwój i upadek, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 23-34.
  • Łysiak W., Pokutny kamień mordercy w Trzebiatowie, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 99-106.
  • Łysiak W., Przeorysza z Marianowa, Sydonia von Borcke. Obraz mitu, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Poznań 2000, s. 719-733.
  • Łysiak W., Z pielgrzymim kijem przez średniowieczne Pomorze, w: Łysiak W., (red.), Życie dawnych Pomorzan : materiały z konferencji, Bytów 20-21 października 2000, Bytów - Poznań 2001.
  • Łysiak W., Zaklinanie śmierci : Śmierć i pokuta w dawnym Księstwie Pomorskim, Poznań 2000.
  • Maciejuk F., Historia figury Matki Bożej Królowej Świata w Domacanie, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 168-170.
  • Majewski M., Dawne dzwony Trzebiatowa (XIV - XVI wiek), w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 59-64.
  • Majewski M., Kościół Mariacki w Trzebiatowie jako locus sepulcralis średniowiecznej i nowożytnej elity miasta, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 47-64.
  • Majewski M., Ludwisarstwo stargardzkie, Stargard 2005.
  • Małachowicz E., Architektura zakonu dominikanów na Śląsku, w: Świechowski Z., (red.), Z dziejów sztuki śląskiej, Warszawa 1978, s. 93-148.
  • Małachowicz E., Faktura i kolorystyka w średniowiecznej architekturze ceglanej, w: Arszyński M., Mierzwiński M., (red.), Cegła w architekturze środkowej Europy - historia, metody badań, konserwacja : materiały z sesji zorganizowanej w dniach 4 - 11 września 1996 w Muzeum Zamkowym w Malborku, Malbork 2002, s. 43-49.
  • Marciniak M., Dobra kapituły kamieńskiej do połowy XV wieku, Szczecin 1970.
  • Marciniak R., Dobra kapituły kamieńskiej do połowy XV wieku : studium z dziejów społecznych gospodarstwa feudalnego, Szczecin 1970. 
  • Marciniak R., Kolonizacja Ziemi Kamieńskiej w XIV wieku, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 17 (1971), s. 173 nn.
  • Mariańska D., Początki Reformacji na Pomorzu Zachodnim, w: Iluk J., Mariańska D., (red.), Protestantyzm i protestanci na Pomorzu, Gdańsk-Koszalin 1997, s. 51-67.
  • Matura J., Historia Polic : Od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej, Szczecin 1999.
  • Mączeński Z., Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 1956.
  • Mąka H., Kamień Pomorski, Poznań 1975.
  • Mąka H., Organy kamieńskie, Poznań 1980.
  • Mechło W., Zachodniopomorskie legendy i dzieje, Szczecin 2001.
  • Miler Z., Zagadka motywu szachownicy w średniowiecznych kościołach granitowych, w: Rymar D.A., (red.), Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny, 13 (2006), s. 55-92.
  • Monasticon Cisterciense Poloniae : dzieje i kultura męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej od średniowiecza do czasów współczesnych, t. 1, Wyrwa A.M., Strzelczyk J., Kaczmarek K., (red.), Poznań 1999. 
  • Monasticon Cisterciense Poloniae : katalog męskich klasztorów cysterskich na ziemiach polskich i dawnej Rzeczypospolitej, t. 2, Wyrwa A.M., Strzelczyk J., Kaczmarek K., (red.), Poznań 1999. 
  • Mucha P., Gryfino na przestrzeni wieków, Gryfiński kwartalnik historyczny, 2 (2003), s. 7-26. 
  • Nawrolski T., Klasztor cysterek w Cedyni, pow. Chojna, w świetle badań archeologicznych - cz. I, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 18 (1972), s. 305 nn.
  • Nawrolski T., Klasztor cysterek w Cedyni, pow. Chojna, w świetle badań archeologicznych - cz. II, Materiały Zachodnio-Pomorskie 19 (1973), s. 271 nn.
  • Nekanda-Trepka J., Średniowieczne początki zamku pojoannickiego w Słońsku, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 161-172.
  • Nyborg E., Wybrane dzieła rzeźby wczesnego i pełnego gotyku na Pomorzu i ich związki ze sztuką skandynawską, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 225-238.
  • Ober M., Architektura gotycka wież kościelnych na Pomorzu Zachodnim, Materiały Zachodnio-Pomorskieg, 24 (1978), s. 247 nn.
  • Ober M., Granitowo-ceglane kościoły wiejskie w Lubiczu, Chrapowie i Raduniu, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 45-54.
  • Ober M., O blendzie typu stargardzkiego, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 89-100.
  • Ober M., Peryferie czy centrum? Średniowieczna architektura Trzebiatowa i okolic, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 41-48.
  • Ober M., Pomorze Przednie - Pomorze Tylne - Nowa Marchia : problem różnic w fizjonomii krajobrazu kulturowego, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 41-52.
  • Ober M., Średniowieczna architektura sakralna zachodniopomorskich wsi i miast : problem związków i odrębności, w: Sztuka średniowieczna na Pomorzu : seminarium naukowe Oddziału Szczecińskiego SHS Szczecin 1989, Szczecin 1991, s. 40-48.
  • Ohle W., Do dziejów katedry w Kamieniu Pomorskim, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 5 (1959), s. 331-378.
  • Olejnik E., Drzeworytniczna dekoracja stall z Mechowa, pow. Kamień Pomorski, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 16 (1970), s. 445 nn.
  • Ostbrandenburg in 144 Bildern, Stettin in 144 Bildern, Verlag Gerhard Rautenberg - Leer.
  • Ostpommerns Küste in 144 Bildern, Rautenberg im Verlagshaus Würzburg.
  • Pasiciel S., Średniowieczna architektura kaplicy templariuszy w Chwarszczanach, Poznań 1964 [maszynopis w IHS UAM].
  • Paszkowska M., Architekci szwedzcy na Pomorzu w XVII wieku, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 131-138.
  • Piniński J., Monety bite na terenie Kamienia Pomorskiego i mennictwo biskupów kamieńskich, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 20 (1974), s. 329 nn.
  • Piskorski, J. M.: Kolonizacja wiejska Pomorza Zachodniego w XIII i początkach XIV wieku na tle procesów osadniczych w średniowiecznej Europie, „Prace Komisji Historycznej PTPN” XLI, Poznań 1990.
  • Piskorski, J. M.: Miasta księstwa szczecińskiego do połowy XIV wieku, Poznań - Szczecin 2005.
  • Piskorski, J. M.: Pomorze Zachodnie poprzez wieki, Piskorski J.M., (red.), Buchholz W., (oprac.), Szczecin 1999.
  • Płotkowiak, M.: Jeszcze raz o roli geometrii w procesie kształtowania architektury. O niektórych właściwościach planów kościołów: św. Katarzyny w Brandenburgu i Najświętszej Marii Panny w Chojnie, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 115-128.
  • Płotkowiak, M.: Próba rekonstrukcji architektonicznej kościoła poklasztornego w Bierzwniku, w: Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s.67-81.
  • Poklewski, J.: Epitafium Freterów z kolegiaty w Kołobrzegu, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 117-120.
  • Pommern in 144 Bildern, Rautenberg im Verlagshaus Würzburg.
  • Popielas-Szultka, B.: Klasztory cysterek na Pomorzu Zachodnim w średniowieczu, Słupsk 2006.
  • Popielas-Szultka, B.: Konwent klasztoru w Bergen (Górze) na Rugii od XII w. do lat trzydziestych XVI stulecia, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 758-765.
  • Popielas-Szultka, B.: Wielka własność ziemska cysterek szczecińskich od XIII do początków XVI wieku, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 339-352.
  • Przewodnik po Szczecinie, Gawron A., (oprac. Red.), Szczecin 1999.
  • Radacki, Z.: Historia i budowa kościoła św. Piotra i Pawła w Szczecinie, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 8 (1962), s. 275 nn.
  • Radacki, Z.: Kruppe J., Kąsinowski A., Sprawozdanie z badań architektoniczno-archeologicznych klasztoru w Kołbaczu w latach 1960-61, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 7 (1961), s. 565 nn.
  • Radacki, Z.: Kruppe J., Kąsinowski A., Sprawozdanie z badań architektoniczno-archeologicznych klasztoru w Kołbaczu w 1964, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 11 (1965), s. 503 nn.
  • Radacki, Z.: Początki architektury na Pomorzu Zachodnim, w: Sztuka Pobrzeża Bałtyku, Warszawa 1978, s. 89 nn.
  • Radacki, Z.: Rozwój przestrzenny i zabytkowa zabudowa Pyrzyc w XIII-XIV w., Przegląd Zachodniopomorski, 3 (1969), s. 7 nn.
  • Radacki, Z.: Sprawozdanie z badań nad domem kurii biskupiej w Kamieniu Pomorskim, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 4 (1958), s. 425 nn.
  • Radacki, Z.: Średniowieczne zamki Pomorza Zachodniego, Warszawa 1976.
  • Radacki, Z.: Zamki książęce księstwa Zachodnio-Pomorskiego, w: Świechowski Z., (red.), Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa 1973, s. 139-180.
  • Radacki, Z.: Zamki zachodnio-pomorskie i ich przesłanki genetyczne, Materiały Zachodnio-Pomrskie, 6 (1960), s. 363-388.
  • Ratajczak, K.: Proces fundacyjny klasztoru Cysterek w Owińskach i zarys jego średniowiecznych dziejów, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 634-647. 
  • Rehorowski, M.: Gotyckie stalle na Pomorzu Zachodnim, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 5 (1959), s. 389 nn.
  • Rębkowski, M.: Chrystianizacja Pomorza Zachodniego : Studium archeologiczne, Szczecin 2007.
  • Rogosz, R.: Początki osadnictwa i rozwój przestrzenny Trzebiatowa w okresie wczesnego średniowiecza, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 11-22.
  • Rogosz, R.: Z pradziejów Ziemi Chojeńskiej, w: Białecki T., (red.), Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, s. 36-62.
  • Rymar, E.: Banie nad Tywą : z dziejów Ziemi Bańsko-Swobnickiej, Rymara E., (red.), Pyrzyce 1999.
  • Rymar, E.: Biskupi - mnisi - reformatorzy : Studia z dziejów diecezji kamieńskiej, Szczecin 2002.
  • Rymar, E.: Cystersi na terytorium Nowej Marchii przed i w trakcie jej tworzenia oraz ich stosunki z margrabiami brandenburskimi z dynastii asuańskiej, w: Strzelczyk J., (red.), Historia i kultura cystersów w dawnej Polsce i ich europejskie związki, Poznań 1987, s. 193 nn.
  • Rymar, E.: Opactwo cysterskie w Bierzwniku : rozwój uposażenia i osadnictwa, Przegląd Zachodniopomorski, XV, 3 (1971), s. 37-62.
  • Rymar, E.: Początki Chojny (1235-44) w ramach miejskiej reformy w księstwie Barnima I Zachodniopomorskiego, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 33 (1985), s. 185 nn.
  • Rymar, E.: Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 2005
  • Rymar, E.: Z dziejów katolicyzmu na Pomorzu Zachodnim od czasów reformacji do 1945 r., PREZBITERIUM, 1-5 (1985), s. 41-55.
  • Rymkiewicz, B.: Wokół problematyki fundacji malowideł ściennych w Grzędzicach koło Stargardu, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 113-116.
  • Sandach, I.: Kościół farny z XIII wieku w Strzelcach Krajeńskich, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 23 (1977), s. 197-223.
  • Sandach, I.: Program katedry w Kamieniu Pomorskim w dobie kształtowania się księstwa biskupiego w połowie XIII wieku, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 65-76.
  • Sandach, I.: Rola opactwa cysterskiego w procesie tworzenia ceglanej architektury na terenie Nowej Marchii (komunikat), Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s. 143-150.
  • Sauerländer, W.: Rzeźba średniowieczna, Warszawa 2001.
  • Schaff, U.: Systemy ciesielskich znaków montażowych jako źródło wiedzy o warsztacie ciesielskim i autentycznej substancji zabytku na przykładzie Kościoła Pokoju w Świdnicy, w: Okoń E., (red.), Zabytkowe budowle drewniane i stolarka architektoniczna wobec współczesnych zagrożeń, Toruń 2005, s. 113-134.  
  • Siemiński, T.: Znaki istnienia na kościele pod wezwaniem Macierzyństwa NMP w Trzebiatowie, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 141-150.
  • Siwkowska, I.: Czternastowieczna chrzcielnica brązowa z kolegiaty w Kołobrzegu, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 101-107.
  • Skibiński, S.: Katedra poznańska, Poznań 2001.
  • Skibiński, S.: Katedra w Kamieniu Pomorskim a początki architektury na Pomorzu Zachodnim, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 53-64.
  • Skibiński, S.: Katedra w Kamieniu Pomorskim, Poznań 2002.
  • Skibiński, S.: Kościół farny z XIII wieku w Gorzowie Wielkopolskim, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 13 (1968), s. 265 nn.
  • Skibiński, S.: Początki późnogotyckiej nawy głównej katedry w Kamieniu Pomorskim, w: Glińska M., Kozińska B., (red.), Badania nad sztuką Pomorza: materiały z sesji naukowej Oddziału Szczecińskiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki : Sztuka Pomorza Zachodniego w świetle najnowszych badań, Kamień Pomorski 20-21 maja 1988 roku, Szczecin 1998, s. 67-76.
  • Skibiński, S.: Prezbiterium kościoła franciszkanów w Szczecinie, w: Podług nieba i zwyczaju polskiego : studia z historii architektury, sztuki i kultury ofiarowane Adamowi Miłobędzkiemu, Warszawa 1988, s. 84 nn.
  • Słabik, A.: Rzemiosło w średniowiecznym Trzebiatowie, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 73-78.
  • Słowiński, S.: Wczesnośredniowieczne osadnictwo na terenie starego miasta w Trzebiatowie na podstawie badań archeologicznych, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2003 r., Wołczkowo [2004], s. 26-38.
  • Sobisz, Z.: Parki dworskie gminy Brojce, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 146-153.
  • Sobisz, Z.: Zabytkowe parki podworskie gminy Karnice, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 116-124.
  • Soroko, T.: Perełki gryfińskiego kościoła - cz. I, Gryfiński kwartalnik historyczny, 6 (2004), s. 72-79.
  • Spors, J.: O domniemanej kasztelanii cedyńskiej, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 30 (1982), s. 131 nn.
  • Stanielewicz, J.: Z dziejów powiatu chojeńskiego w latach 1800-1939, w: Białecki T., (red.), Z dziejów Ziemi Chojeńskiej, , s. 119-150.
  • Stettin in 144 Bildern, Verlag Gerhard Rautenberg - Leer.
  • Stępiński, W.: Biskupstwo pomorskie w Uznamiu w XII wieku, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 17 (1971), s. 167 nn.
  • Stępiński, W.: Kamień Pomorski w XII i XIII wieku, Warszawa-Poznań 1975.
  • Stępiński, W.: Zarys dziejów diecezji kamieńskiej do połowy XVI wieku, PREZBITERIUM, 1-5 (1985), s. 26-39.
  • Stolpiak, B.: Średniowieczny plac budowy opactwa cysterskiego w Bierzwniku : Rekonstrukcja na podstawie badań wykopaliskowych, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 478-489.
  • Stolpiak, B./Świercz, T.: Badania archeologiczne opactwa pocysterskiego w Bierzwniku woj. Gorzowskie, stan 1 w latach 1992-1993, Zeszyty Bierzwnickie, 1 (1994), s. 27-51.
  • Stolpiak, B./Świercz, T.: Badania archeologiczno-architektoniczne opactwa cysterskiego w Bierzwniku woj. Gorzowskie w latach 1992-1994, w: Kalita-Skwirzyńska K., (red.), Dziedzictwo kulturowe cystersów na Pomorzu Zachodnim, Szczecin 1995, s. 119-129.
  • Stolpiak, B./Świercz, T.: Badania archeologiczno-architektoniczne na terenie byłego opactwa cysterskiego w Bierzwniku w latach 1994-1995, Zeszyty Bierzwnickie, 2 (1997), s. 9-68.
  • Stolpiak, B./Świercz, T.: Próba rekonstrukcji założenia klasztorów cysterek w Pełczycach i Reczu na podstawie źródeł historycznych i metod pomocniczych historii, w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 811-834.
  • Suchy, M.: Średniowieczny system grzewczy na terenie opactwa w Bierzwniku, woj. Zachodniopomorskie, Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s. 167-185.
  • Szczepaniak, A.: Trzebiatowski proces i egzekucja czarownicy Dorothe Schwarz, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 77-84.
  • Szkudlarek-Feliksiak H., Porty ujścia rzeki Regi, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005], s. 74-79.
  • Sztuka, Gotyku : architektura, rzeźba, malarstwo, Toman R., Köln 2000.
  • Sztuka, Romańska : architektura, rzeźba, malarstwo, Toman R., (red.), Köln, 2000.
  • Szukała, M.: Powstanie i działalność Towarzystwa Historii i Starożytności Pomorza w Szczecinie w latach 1824-1918, Szczecin 2000.
  • Ślaski, K.: Zasięg lasów Pomorza w ostatnim tysiącleciu, Przegląd Zachodni, 7 (1951), s. 207-263
  • Śmigielski, R.: Trzęsacz, Kołobrzeg 2000.
  • Świechowski, Z.: Architektura cystersów w Polsce, Czechach i na Węgrzech, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 54-77.
  • Świechowski, Z.: Architektura granitowa Pomorza Zachodniego w XIII w., Poznań 1950.
  • Świechowski, Z.: Architektura polskich cystersów w kontekście europejskim, w: Strzelczyk J., (red.), Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 137-148.
  • Świechowski, Z.: Architektura romańska w Polsce, Warszawa 2000.
  • Świechowski, Z.: Budownictwo romańskie w Polsce : katalog zabytków, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963.
  • Świechowski, Z.: Kościół cysterski w Kołbaczu, w: Świechowski Z., (red.), Sztuka Pomorza Zachodniego, Warszawa 1973. 
  • Świechowski, Z.: Strzelno romańskie, Poznań 1998.
  • Świechowski, Z.: Sztuka na rozdrożu, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, t. 1, Poznań 1949, s. 550-568.
  • Świechowski, Z.: Sztuka romańska w Polsce, Warszawa 1990
  • Świechowski, Z.: W krainie hal i bazylik, w: Deresiewicz J., (red.), Pomorze Zachodnie, t. 1, Poznań 1949, s. 331-352.
  • Świechowski, Z.: Wczesne budownictwo ceglane w Polsce, Studia z dziejów rzemiosła i przemysłu, I (1961), s. 83 nn.
  • Świechowski, Z.: Zabytki powiatu myśliborskiego, Biuletyn Historii Sztuki, XI (1949), s. 83 nn.
  • Świercz, T.: Klasztor cysterski w Bierzwniku (Marienwalde) - warsztat rzeźby ceramicznej, Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s. 45-66.
  • Świercz, T.: Tradycja i nowatorstwo założenia cysterskiego w Bierzwniku, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998, Poznań 2000, s. 465-477.
  • Turek-Kwiatkowska, L. (red.): Kołbacz - przeszłość i teraźniejszość, Szczecin 1979.
  • Tymicz, R.: Dawne jednostki miar stosowane na Pomorzu, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 25 (1977), s. 263 nn.
  • Tymieniecki, K.: Słowiańskie miasta Pomorza na tle dziejów wczesnego Średniowiecza, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 10 (1964), s. 265.
  • Vogler, H.U.: Biskup Otton z Bambergu i jego pierwsza wyprawa misyjna na pomorze w 1124 roku, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2004 r., Wołczkowo [2005]. s. 9-21.
  • Vogler, H.U.: Wizerunek Marii w kościele parafialnym w Trzebiatowie, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 154-162.
  • Wazińska, M.: Mosty nad Regalicą, Gryfiński kwartalnik historyczny, 5 (2003), s. 47-48. 
  • Wazińska, M.: Powiat Gryfiński na przestrzeni wieków, Gryfiński kwartalnik historyczny, 5 (2003), s. 71-83.
  • Wejman, G.: Kult św. Ottona na Pomorzu, w: Wejman G., (red.), Św. Otton z Bambergu - ewangelizator Pomorza, jego kult do czasów współczesnych, Szczecin 2004, s. 33-78. 
  • Wejman, G.: Miejsca kultu św. Ottona w diecezji kamieńskiej, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2005 r., Wołczkowo [2006], s. 21-30.
  • Wejman, G.: Organizacja kościelna Kamienia Pomorskiego w latach 1124-1544, Szczecin 1997.
  • Wesołowska, S.: Reakcja społeczeństwa pomorskiego na reformację, w: Łysiak W., (red.), Życie dawnych Pomorzan : materiały z konferencji, Bytów 20-21 października 2000, Bytów - Poznań 2001.
  • Wesołowska, S.: Reformacja rozpoczęła się w Trzebiatowie : Życie i działalność Jana Bugenhagena w pierwszej połowie XVI wieku, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 26-27 maja 2000, Poznań 2000, s. 65-76.
  • Wesołowska, S.: Szkic do dziejów szkolnictwa w Trzebiatowie od XIV wieku do czasów współczesnych, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura: materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 79-98.
  • Wierucka, M.: Cześnin M., Trzęsacz - historia jednego kościoła, Szczecin 2004.
  • Wieś pomorska wczoraj i dziś : monografia wybranych wsi Pomorza Zachodniego, Szymski A.M., Rzeszotarska-Pałka M., Ignaczak-Felińska J., Pawłowski W., (oprac.), Szczecin 2006.
  • Wilgocki, E.: Badania archeologiczno-architektoniczne klasztorów cysterek na Pomorzu Zachodnim w drugiej Połowie XX w., w: Wyrwa A., Kiełbasa A., Swastek J., (red.), Cysterki w dziejach i kulturze ziem polskich, dawnej Rzeczypospolitej i Europy Środkowej: materiały z siódmej Międzynarodowej konferencji Cystersologów odbytej z okazji 800. rocznicy fundacji opactwa cysterek w Trzebnicy, Trzebnica 18-21 września 2002 r., Poznań 2004, s. 859-872.
  • Wilgocki, E.: Osadnictwo pradziejowe i średniowieczne ziemi trzebiatowskiej, w: Kochanowska J., (red.), Trzebiatów - spotkania pomorskie - 2003 r., Wołczkowo [2004], s. 13-25.
  • Wilgocki, E.: Sceny mitologiczne na romańskiej misie z Nowego Objezierza, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 189-202.
  • Wiliński, S.: Granitowe kościoły wiejskie w XII wieku w Wielkopolsce, Przegląd Zachodni, 8 (1952), s. 417 nn.
  • Wisłocki, M.: Protestanckie adaptacje ołtarzy średniowiecznych na Pomorzu w XVI i XVII wieku, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 42 (?), s.401 nn.
  • Wisłocki, M.: Przedstawienie świętych w ewangelickiej sztuce Pomorza XVI i XVII wieku, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 45 (1999), s. 521 nn.
  • Wisłocki, M.: Sztuka protestancka na Pomorzu 1535-1684, Szczecin 2005.
  • Wisłocki, M.: Średniowieczne dzieła sztuki w ewangelickich kościołach Pomorza w okresie nowożytnym, w: Glińska M., Kroman K., Makała R., (red.), Terra Transoderana: sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu: materiały z seminarium naukowego poświęconego jubileuszowi 50-lecia pracy w muzealnictwie szczecińskim Zofii Krzymuskiej-Fafius, 7-8 czerwca 2002, Szczecin 2004, s. 239-252.
  • Woźniak, B.: Mieszkowice, Wołczkowo 2003.
  • Wybranowski, D.: Książęta Pomorza Zachodniego na pieczęciach : wizerunek rycerski, Szczecin 1993.  
  • Wyrobisz, A.: Średniowieczne cegielnie w większych ośrodkach miejskich w Polsce, Studia z dziejów rzemiosła i przemysłu, t. 1, Kraków 1961.                        
  • Wyrwa, A. M.: Kształtowanie zakonu cystersów i rozwój jego sieci klasztornej na Pomorzu Zachodnim i w Nowej Marchii, Zeszyty Bierzwnickie, 4 (2002), s. 13-22.
  • Wyrwa, A. M.: Opactwa cysterskie na Pomorzu, Poznań 1999. 
  • Wyrwa, A. M.: Rozprzestrzenianie się cystersów w Europie zachodniej i na ziemiach polskich, w: Strzelczyk J., (red.), Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, s. 25-54.
  • Zając M., Trzebiatów nad Regą : historia i zabytki, Szczecin 1991.
  • Zajdel, L.: Kołbacz na tle osadnictwa okolicy w okresie wczesnośredniowiecznym, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 4 (1958), s. 285 nn.
  • Zielke, I.: Drewniane sacrarium z Kołczewa, Materiały Zachodnio-Pomorskie, 4 (1958), s. 355 nn.
  • Ziółkowski, M.: Badania archeologiczno-architektoniczne klasztorów cysterek w Polsce, w: Wyrwa A.M. (red.), Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej: materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, Poznań-Kraków-Mogiła 5-10 października 1998,Poznań 2000, s. 549-564.
  • Żak, P.: Złoty wiek Trzebiatowa. Pozycja społeczna, gospodarcza i polityczna miasta w dawnym Księstwie pomorskim podczas rozdrobnienia feudalnego, w: Łysiak W., (red.), Trzebiatów - historia i kultura. Materiały z konferencji, Trzebiatów, 17-18 maja 2001, Poznań 2001, s. 27-40.